لینوکس چیست؟
خانوادهای از سیستمعاملهای متنباز مبتنی بر هسته لینوکس — سیستمعامل غالب روی سرورها و ابزارهای DevOps.
چرا مهم است؟
اکثر سرورهای دنیا، کانتینرهای Docker و ابزارهای DevOps روی لینوکس اجرا میشوند؛ آشنایی با خط فرمان آن برای هر توسعهدهنده بکاند یا DevOps ضروری است.
تعریف
لینوکس یک سیستمعامل متنباز شبیه Unix است. کار روزمره با آن معمولاً از طریق Shell (مثل Bash) و دستورات خط فرمان انجام میشود، نه رابط گرافیکی.
دستورات پایه
ls -la # لیست فایلها همراه جزئیات
cd /var/www # تغییر مسیر
grep -r "TODO" . # جستوجوی متن در فایلها
chmod +x deploy.sh # قابلاجرا کردن یک اسکریپت
ps aux | grep dotnet # پیدا کردن پردازش در حال اجرا
سیستم فایل و دسترسیها
هر فایل سه سطح دسترسی دارد: مالک (Owner)، گروه (Group)، سایرین (Others)، و هرکدام سه مجوز: خواندن (r)، نوشتن (w)، اجرا (x). chmod 755 file یعنی مالک همهکاره، بقیه فقط بخوانند و اجرا کنند.
اشتباه رایج
❌ اجرای دستورات با sudo بدون فهمیدن دقیق کاری که انجام میدهند — بهخصوص دستوراتی مثل rm -rf که برگشتناپذیرند.
منبع و مطالعه بیشتر
خلاصه
لینوکس سیستمعامل غالب روی سرورهاست و کار با آن عمدتاً از طریق خط فرمان انجام میشود. دسترسی فایلها را همیشه با دقت (بهخصوص با sudo) مدیریت کنید. مرجع کامل: Microsoft Learn و Ubuntu Tutorials.