Grafana چیست؟
ابزار متنباز مصورسازی داده و ساخت Dashboard؛ متریکهای جمعآوریشده از منابعی مثل Prometheus، Elasticsearch یا SQL Server را به نمودار و هشدار تبدیل میکند.
چرا مهم است؟
داشتن داده در Prometheus یا هر پایگاه متریک دیگر بهتنهایی کافی نیست؛ تیم باید بتواند آن را ببیند و بفهمد — Grafana استاندارد صنعتی برای این لایه مصورسازی است.
تعریف
Grafana به چند نوع منبع داده (Data Source) — Prometheus، InfluxDB، Elasticsearch، SQL Server و دهها منبع دیگر — وصل میشود و روی آنها Dashboard، نمودار و Alert میسازد؛ خودش داده تولید یا ذخیره نمیکند.
اجزای کلیدی
- Data Source: اتصال به منبع داده (مثل یک سرور Prometheus)
- Panel: یک نمودار یا جدول مبتنی بر یک Query
- Dashboard: مجموعهای از Panel ها در یک صفحه
- Alert Rule: شرطی که وقتی برقرار شود، هشدار (مثلاً به Slack یا ایمیل) ارسال میکند
نمونه Query روی Prometheus (PromQL)
rate(http_requests_total{job="api"}[5m])
این Query نرخ درخواستهای HTTP در ۵ دقیقه اخیر را برای Panel محاسبه میکند.
اشتباه رایج
❌ ساخت Dashboard های شلوغ با دهها Panel بدون اولویتبندی — Dashboard خوب باید در چند ثانیه وضعیت سلامت سیستم را نشان دهد؛ برای بررسیهای عمیقتر باید Dashboard جداگانه ساخت.
منبع و مطالعه بیشتر
خلاصه
Grafana دادههای متریک از منابعی مثل Prometheus را به Dashboard و Alert تبدیل میکند، اما خودش داده ذخیره نمیکند. Dashboard اصلی را ساده و متمرکز بر وضعیت کلی نگه دارید. مرجع کامل: مستندات رسمی Grafana.