Domain-Driven Design (DDD) چیست؟

مفاهیم کلیدی

• Ubiquitous Language: واژگان مشترکی که تیم فنی و متخصص کسب‌وکار هر دو دقیقاً یک معنی از آن می‌فهمند و همان واژگان مستقیم در نام کلاس‌ها/متدها به‌کار می‌رود.
• Entity: شیئی که هویت (Id) دارد و در طول زمان تغییر می‌کند (مثل Order).
• Value Object: شیئی بدون هویت مستقل که فقط با مقدارش تعریف می‌شود (مثل Money یا Address) — دو Value Object با مقدار یکسان برابرند.
• Aggregate / Aggregate Root: مجموعه‌ای از Entity/Value Object که به‌عنوان یک واحد Consistency با هم تغییر می‌کنند؛ فقط از طریق Aggregate Root قابل تغییرند.
• Bounded Context: مرز مشخصی که داخل آن یک مدل و یک معنی واحد از هر واژه معتبر است (مثلاً «Customer» در Bounded Context فروش معنایی متفاوت از «Customer» در Bounded Context پشتیبانی دارد).

مثال Aggregate Root

public class Order // Aggregate Root
{
    private readonly List<OrderLine> _lines = new();
    public IReadOnlyList<OrderLine> Lines => _lines;

    public void AddLine(Product product, int quantity)
    {
        if (quantity <= 0) throw new InvalidOperationException("تعداد باید مثبت باشد.");
        _lines.Add(new OrderLine(product, quantity)); // Invariant داخل Aggregate رعایت می‌شود
    }
}

اشتباه رایج

❌ Anemic Domain Model: کلاس‌های Entity که فقط شامل Property با Get/Set خالی‌اند و تمام منطق کسب‌وکار (Validation، قوانین) در Serviceهای بیرونی نوشته می‌شود. در DDD رفتار و قوانین باید داخل خود Entity/Aggregate باشد، نه پخش‌شده در Serviceهای بیرونی.