CQRS و MediatR چیست؟

ایدهٔ اصلی CQRS

به‌جای یک سرویس با متدهای Get/Create/Update/Delete، هر عملیات به دو دستهٔ جدا تقسیم می‌شود:

• Command: تغییر حالت (Create/Update/Delete) — معمولاً بدون خروجی، یا فقط شناسه/نتیجه.
• Query: فقط خواندن داده — بدون تغییر حالت.

پیاده‌سازی با MediatR

public record CreateOrderCommand(int CustomerId) : IRequest<int>;

public class CreateOrderHandler : IRequestHandler<CreateOrderCommand, int>
{
    public async Task<int> Handle(CreateOrderCommand request, CancellationToken ct)
    {
        var order = new Order(request.CustomerId);
        await _repository.AddAsync(order);
        return order.Id;
    }
}

// در Controller:
var orderId = await _mediator.Send(new CreateOrderCommand(customerId));

چرا این جداسازی مفید است

• Query می‌تواند مستقیم به Dapper/SQL خام برود (سریع‌تر) بدون عبور از قواعد پیچیدهٔ Domain.
• Command از Domain Entity و اعتبارسنجی کسب‌وکار عبور می‌کند.
• Controllerها باریک و تمیز می‌مانند چون فقط یک Send/Publish صدا می‌زنند.

اشتباه رایج

❌ فرض کردن CQRS همیشه یعنی دیتابیس/مدل جدا برای Read و Write (Event Sourcing کامل) — پیچیدگی افراطی برای اکثر پروژه‌ها. ✅ در اکثر پروژه‌ها همان یک دیتابیس کافی است؛ فقط مسیر کد Command/Query را جدا کنید.